Kilimo kinaajiri sehemu kubwa ya Watanzania na kinachangia sehemu kubwa ya uchumi. Lakini kuna ukweli mmoja unaojirudia katika mazao karibu yote: mkulima anazalisha vizuri, kisha sehemu kubwa ya mavuno inapotea kabla ya kufika kwa mlaji au inauzwa kwa bei ya chini kabisa kwa sababu haikuweza kusubiri.

Hasara iko wapi

Kati ya shamba na soko kuna hatua nyingi ambazo kila moja inaweza kuharibu thamani:

• Kukosa maghala ya kuhifadhi mazao baada ya mavuno.
• Kukosa vyumba vya baridi kwa mbogamboga, matunda, maziwa na samaki.
• Usafiri wa gharama kubwa na wa nadra kutoka vijijini.
• Kukosa taarifa sahihi za bei, hivyo mkulima anauza kwa bei ya kwanza anayoambiwa.
• Kukosa mtaji wa muda mfupi wa kusubiri bei nzuri.

Kila hatua kati ya hizi ni hasara kwa mkulima — na kwa mwekezaji, kila moja ni biashara.

Maeneo yenye fursa halisi

1. Usindikaji (processing). Kusaga, kukamua, kufungasha na kuongeza thamani hapa hapa nchini badala ya kusafirisha malighafi.
2. Maghala na mnyororo wa baridi. Miundombinu inayomruhusu mkulima kuchagua wakati wa kuuza.
3. Pembejeo na huduma za kilimo. Mbegu bora, mbolea, huduma za ushauri, na mitambo ya kukodisha.
4. Masoko yaliyounganishwa. Mifumo inayounganisha wakulima moja kwa moja na wanunuzi wakubwa — hoteli, minyororo ya maduka, viwanda na masoko ya nje.
5. Umwagiliaji. Kuondoa utegemezi wa mvua ni njia ya haraka zaidi ya kuongeza uzalishaji kwa ekari.

Mradi mzuri wa kilimo biashara hauanzii kwenye shamba. Unaanzia kwa mnunuzi aliyethibitika.

Somo muhimu: anza na mnunuzi

Miradi mingi ya kilimo inaanza kwa kuuliza "tunaweza kulima nini?" badala ya "nani atanunua, kwa bei gani, na kwa kiasi gani?" Miradi inayodumu inaanza upande wa pili. Ukiwa na mkataba wa mnunuzi, kila kitu kingine — mtaji, pembejeo, usafiri — kinapata muundo.

WAHI Agribusiness

WAHI Agribusiness inajenga na kuwekeza katika mnyororo mzima wa thamani: uzalishaji, usindikaji, uhifadhi na usambazaji. Tunafanya kazi na wakulima wa ndani kwa mifumo ya kilimo cha mkataba, na tunakaribisha ubia na wanunuzi wa kimataifa, watengenezaji wa mitambo ya usindikaji, na taasisi za fedha za kilimo.

Kama unatafuta chanzo cha uhakika cha mazao kutoka Tanzania, au unataka kujenga uwezo wa usindikaji hapa, karibu tuzungumze.